تاریخ هنر تیموریان | تاریخ هنر ایران ۱۱

می‌دونین معماری ایران توی دوران تیموریان چه تحولاتی داشت؟ تحولات و آثار نقاشی مهم دوره تیموری رو می‌شناسین؟ در مورد مکتب هرات چیزی می‌دونین؟ وضعیت سفالگری و تزیینات و پارچه بافی اون زمانو چی می‌شناسین؟ سلام مهیار ضیائی هستم. با یازدهمین قسمت برنامه تاریخ و هنر ایران در سایت لیلیکی. و قراره تو این قسمت در مورد تاریخ هنر تیموریان صحبت کنیم.

عصر طلایی تاریخ هنر تیموریان

وقتی تیمور و جانشینش به قدرت رسیدن خیلی تلاش کردن که منابع هنری قلمروشون به شکل یه هنر شاهانه دربیاد. این شد که تیمور با ساختن بناهای عظیم و هزینه‌های خیلی بالا تونست. علاوه بر ساخت بناهای جدید و فوق‌العاده زیبا بناهای قبلی رو هم زیباتر کنه. این ویژگی توی کل قلمرو تیمور و جانشینش گسترش پیدا کرد. و این موضوع باعث شد که تمام بناها با کاشیکاری های خیلی زیبا زیباتر بشن.

شکوفایی کتاب‌آرایی و نگارگری

توی این دوره کتاب‌آرایی و نقاشی هم وارد عصر طلایی خودش شد. توی این دوره کامل‌ترین مکتب نقاشی به خاطر ایرانی بودن سبک و پیشرفت هنرهای وابسته مثل خوش‌نویسی و جلدسازی به وجود اومد. مرکز حکومت تیموریان شهر سبز یا سمرقند بود اما دو تا از مراکز مهم هنریش شیراز و هرات بود. که به عنوان دو تا سبک اصلی یا مکتب هنری هم شناخته میشن.

میراث معماری تاریخ هنر تیموریان

مهم‌ترین اقدام تیمور ساخت مسجد جامع سمرقند بود. توی دوران شاهرخ هم معماری حرم امام رضا نوسازی میشه. و مسجد گوهرشاد در کنارش ساخته میشه. همون طور که گفتم تو این دوره کتاب آرایی و نگارگری به اوج خودش می‌رسه و مکتب شیراز و هرات به وجود میاد.

اوج نگارگری و مکتب هرات

مهم‌ترین آثار مکتب هرات معراج‌نامه، شاهنامه بایسنقری و بوستان سعدی با نقاشی‌های کمال‌الدین بهزاد هست. یکی از مهم‌ترین تحولات نقاشی این دوران رواج کشیدن تک‌چهره بود که زمینه‌ساز مجموعه‌های نقاشی و خطاطی شد. ویژگی اصلی نقاشی این دوران ایجاد تعادل توی اندازه‌ها، ترکیب‌بندی و رنگ‌آمیزی عالیشون هست. نقاشی آدما در برابر معماری طبیعی‌تر شد و تناسب ایجاد شد.

توسعه هنرهای کاربردی و تزیینی

علاوه بر نقاشی، خوشنویسی هم کلی کاربردهای متنوع پیدا کرد. هنر چوب و فلز هم خیلی هنرمندانه‌تر شد و یکی از شاخص‌ترین آثار اون زمان درب چوبی بقعه احمد یسویه هست. هنر طلاکوبی و نقره‌کوبی روی مفرغ باعث ظرافت و زیبایی بیشتر هنر فلزکاری این زمان شد.

تاثیر روابط خارجی بر تاریخ هنر تیموریان

به خاطر گسترش رابطه ایران و چین تو این دوره و نیاز بیشتر به ظروف سفالی، ساخت ظرف‌های چینی آبی و سفید تکرنگ توی کارگاه‌های سفالگری شروع شد. توی این دوره استفاده از کاشی‌های معرق کاری شده هم برای تزیین بناها خیلی رایج شد. که توی مسجد گوهرشاد و مسجد کبود به وضوح دیده میشه. توی سفالگری این دوران یه ظرف‌هایی به اسم آبی و سفید توی گرگان و کرمان خیلی رواج پیدا کرد.

پارچه‌بافی در تاریخ هنر تیموریان

اگر در مورد پارچه‌بافی این دوره هم بخوام بگم. پارچه‌های خیلی ظریف و با کیفیت رو فقط توی نقاشی‌های این دوران میشه دید. که اون هم ممکنه به خاطر سلیقه نقاش و ظرافتی که توی نقاشیش به کار برده خیلی ظریف و زیبا شده باشه.
اما به هر حال به صورت غیرمستقیم این مورد رو دلیلی بر وجود پارچه‌های خیلی باکیفیت توی این زمان می‌دونن.

خب به پایان یازدهمین برنامه تاریخ هنر ایران رسیدیم. امیدوارم لذت برده باشید و اطلاعات خوبی به دست آورده باشین.
هدف برنامه تاریخ و هنر ایران اینه که تاریخ و هنر ایران رو خوب بشناسیم و به خوبی بشناسانیم. تا برنامه بعدی خدا نگهدارتون.