آغاز هنر در ایران از ۸۰۰۰ سال قبل از میلاد | تاریخ هنر ایران قسمت اول

به نام خدا، سلام! مهیار ضیائی هستم و با قسمت اول برنامه‌ی «تاریخ هنر ایران» در خدمت شما هستم. در این مقاله از سایت لیلیکی قصد داریم به سر آغاز هنر در ایران سفر کنیم و به سؤالات مهمی پاسخ دهیم:

• آغاز هنر در ایران از چه زمانی بوده است؟
• قدیمی‌ترین آثار هنری ایران در کجا یافت شده‌اند؟
• مراکز مهم تمدن ایران در ۴۰۰۰ سال قبل از میلاد مسیح کجا بوده‌اند؟

آغاز تاریخ هنر ایران

شروع تاریخ هنر ایران به چندین دوره تقسیم می‌شود که قدیمی‌ترین آن‌ها به حدود ۸۰۰۰ سال قبل از میلاد مسیح بازمی‌گردد. اولین آثار هنری شناخته‌شده در ایران، نقاشی‌های غارهای لرستان، از جمله دوشه هومیان و کوهدشت، هستند. این هنر به‌مرور از نقاشی روی دیوار غارها به تزئین ظروف سفالی منتقل شد.

هنر سفالگری در ایران

در دوره‌ی مس و سنگ، رنگ سفال‌ها معمولاً قرمز، زرد نخودی و نقش‌های آن‌ها سیاه بوده است. تاریخچه‌ی سفالگری نقاشی‌شده در ایران به ۵۰۰۰ سال قبل از میلاد می‌رسد. اولین سفال‌های متقارن که با چرخ سفالگری ساخته شدند، متعلق به ۴۰۰۰ سال قبل از میلاد بوده و در مناطقی مانند تپه سیلک، تپه حصار، تل، و شوش کشف شده‌اند.

مراکز مهم تمدن ایران

برخی از مهم‌ترین مراکز تمدنی ایران در ۴۰۰۰ سال قبل از میلاد شامل:

• شوش: یکی از مهم‌ترین شهرهای باستانی ایران و مرکز تعاملات تجاری با بین‌النهرین.
• تپه یحیی، جیرفت، و شهداد: در این مناطق آثار سنگی متعددی کشف شده که نشان‌دهنده‌ی صادرات به بین‌النهرین از طریق شوش بوده است.
• شهر سوخته (سیستان): قدمت این شهر به ۳۰۰۰ سال قبل از میلاد می‌رسد و مرکز مفرق‌سازی (برنزکاری) شرق ایران بوده است. در این شهر یافته‌هایی مانند جمجمه‌ای با آثار جراحی و سیستم لوله‌کشی آب سفالی کشف شده است.

هنر در دشت لوت و شهداد

در منطقه‌ی شهداد، اشیای ارزشمندی از جمله پرچم شهداد که از فلز و سنگ ساخته شده است، یافت شده‌اند. این منطقه در ۲۰۰۰ سال قبل از میلاد از مراکز تمدنی مهم ایران محسوب می‌شد و سفال‌های آن با نقش‌های هندسی قهوه‌ای تیره روی زمینه‌ی نخودی مشخص می‌شوند.

جمع‌بندی

در این مقاله از مجموعه تاریخ هنر ایران به بررسی آغاز هنر در ایران پرداختیم و مراکز تمدنی مهمی مانند شوش، شهر سوخته، و شهداد را معرفی کردیم. هنر سفالگری یکی از مهم‌ترین دستاوردهای تمدن‌های باستانی ایران بود که تأثیر شگرفی در تاریخ هنر ایران داشت.

سوالات متداول در مورد آغاز هنر در ایران

قدیمی‌ترین آثار هنری کشف‌شده در ایران کدام‌اند؟

قدیمی‌ترین آثار هنری ایران، نقاشی‌های روی دیوار غارهای لرستان مانند دوشه و هومیان هستند که به ۸۰۰۰ سال قبل از میلاد برمی‌گردند.

مراکز مهم تمدنی ایران ۴۰۰۰ سال قبل از میلاد کجا بودند؟

مراکزی مانند تپه سیلک، تپه حصار، تل، شوش و مناطقی در کویر لوت مثل جیرفت، شهداد و تپه یحی از مهم‌ترین تمدن‌های ایران در ۴۰۰۰ سال قبل از میلاد بودند.

اولین سفال‌های ایران در چه دوره‌ای ساخته شدند؟

اولین سفال‌های دست‌ساز ایران به حدود ۵۰۰۰ سال قبل از میلاد برمی‌گردند. نخستین سفال‌های ساخته‌شده با چرخ سفالگری حدود ۴۰۰۰ سال قبل از میلاد تولید شدند.

شهر سوخته چه جایگاهی در تاریخ هنر ایران دارد؟

شهر سوخته در سیستان، یکی از پیشرفته‌ترین مراکز تمدنی شرق ایران بوده که به ۳۰۰۰ سال قبل از میلاد برمی‌گردد. در این شهر آثار هنری و صنعتی ارزشمندی مانند مفرغ‌سازی و حتی جراحی‌های ابتدایی کشف شده است.

پرچم شهداد چه ویژگی‌هایی دارد؟

پرچم شهداد، یکی از قدیمی‌ترین پرچم‌های فلزی و سنگی جهان است که در منطقه شهداد و در میان آثار تمدنی ۲۰۰۰ سال قبل از میلاد کشف شده است.